Psikolojide Kullanılan Araştırma Yöntemleri 

27 Ekim 2008 19:32 · Sıradan Adam · Etiketler bağımlı değişken , bağımsız değişken , deneysel yöntem , istatistiksel yöntemler , klinik yöntemler , korelasyon , nedir , negatif kolerasyon , pozitif korelasyon , psikoloji , psikolojide kullanılan araştırma yöntemleri , sistematik gözlem

PSİKOLOJİDE KULLANILAN ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ

A – BETİMLEYİCİ YÖNTEMLER

1 – Tarama

1. Test

Herhangi bir konuya ilişkin bireylerin bilgi , beceri , yetenek ve başarılarını ölçmeye yönelik , hazırlanmış bir metoddur.

1. Anket

Belirli bir konuda bireylerin görüşlerini almak amacıyla oluşturulmuş bir metoddur.

2. Gözlem

1. Doğal gözlem

Tekrarlanamayan bir defada olup biten olayların gözlemlenmesinde kullanılır. Gözlemci , gözlemlediği olaya müdahale edemez. Objektif bir yöntem diyemiyoruz.

1. Sistematik gözlem

Tekrarlanabilen olayların gözlemlenmesinde kullanılır. Gözlemci , gözlemlediği olaya müdahale edebilir ve yardımcı araç gereç kullanabilir.

B – DENEYSEL YÖNTEMLER

1. Deney Grubu

Araştırmada bağımsız değişkenin uygulandığı gruptur.

1. Kontrol Grubu

Koşullarında hiçbir değişiklik yapılmayan deney grubu ile karşılaştırmak amacıyla oluşturulmuş gruptur.

1. Bağımsız Değişken

Araştırmacının denetiminde olan araştırmanın nedeni konumundaki değişken.

1. Bağımlı Değişken

Araştırmacının denetiminde olmayan bağımsız değişkene bağlı olarak değişen araştırmacının sonucu konumundaki değişkendir.

Örnek --- Hipotez “ Gürültünün öğrenmeye etkisi.”

Bağımsız değişken ; Gürültü

Bağımlı Değişken ; öğrenmeye olan etkisi.

Tez : Gürültü öğrenmeyi olumsuz yönde etkiler. Sonuçtur.

C – KLİNİK YÖNTEMLER

1 – Vaka ( Olay ) İncelemesi

Bir kişiye ait tüm bilgilerin kapsamlı bir şekilde araştırılması yöntemidir.

2- Mülakat ( Görüşme )

Bireye ait duygu düşünce ve davranışların yorumlanabilmesi için onunla karşılıklı konuşma metodudur. Örnek : Psikoloğun hastasını dinleyebilmesi için samimi olması gerekir.

3 – Biyografi

Bireyin yaşam öyküsüdür.

D – İSTATİSTİKSEL YÖNTEMLER

1. Korelasyon

İki değişken arasında var olan ilişki ya da bağıntı anlamına gelir.

1. Pozitif Korelasyon

Değişkenlerden biri artarken , diğeri de artıyorsa bu iki değişken arasında pozitif korelasyon vardır.

1. Negatif Korelasyon

Değişkenlerden biri artarken , diğeri azalıyorsa bu iki değişken arasında negatif korelasyon vardır. Alabileceği en yüksek değer -1’dir. Gürültü arttıkça öğrenme oranı azalır , çok iş yaparsa az miktarda iş kalır. Ödevlerin çoğunu bitirdiyse azı kalmıştır.

Not : İki değişken arasında hiçbir bağıntı yoksa korelasyonda yoktur. Yani 0’dır. Örnek “ saçı uzun aklı kısa “ Güzel yazı yazmak , yazmak ve iyi bir dinleyici olmak.

0 yorum

Davranışsal Yaklaşım 

28 Eylül 2008 17:38 · Sıradan Adam · Etiketler davranışsal , ders , not , psikoloji , türleri , yaklaşım

Davranış , bir organizmanın gözlemlenebilen etkinlikleridir. Bir öğrencinin tenefüste bahçede koşması , bir çocuğun ağlaması , tahtaya kalkan öğrencinin tahtaya yazı yazması birer davranıştır ve gözlemlenebilir.

Davranışçı yaklaşımın öncüsü Amerikalı Psikolog John B. Watson ( Con Vatsın , 1879 - 1958 ) 'dır. Watson'a göre psikolojinin konusu , gözlemlenebilen davranışlardır. Davranışları açıklayabilmenin temel yolu da deney ve gözlemdir.

Davranışçı yaklaşımdan önce psikolojide , içe bakış yöntemi kullanılırdı. İçe bakış yönteminde kişinin kendi zihinsel algısı ve gözlemleri dikkate alınırdı. Bireyler kendilerini bu yöntem ile değerlendirirlerdi. Davranışçılara göre , psikolojinin nesnel bir bilim dalı olabilmesi için bu yöntemi kullanmaması gerekir. Çünkü bu yöntemle elde edilen bilgiler özneldir. Psikoloji sadece bireyin başkalrı tarafından gözlemlenebilen etkinlikleri ile ilgilenmelidir. Bu yaklaşım , her türlü etkinliği davranışa ingeyerek açıklamaya çalışır.

Watson'dan sonra F.B Skinner ( Skiner , 1904 - 1990 ) 'in çalışmaları sayesinde psikolojinin konusu , uyarıcı - tepki ilişkisine indirildi. Davranışsal yaklaşımı savunun psikologlara göre davranış , U -T ( Uyarıcı Tepki ) bağıntısından ibarettir. Buna göre organizmanın içinde olup bitenler dikkate alınmaz . Psikologlar , uyarıcı ve tepki arasında gerçekleşen zihinsel süreçleri incelemez. Sadece deney ve gözlem yöntemini kullanarak davranışları inceler . Davranışsal yaklaşımı savunanlara göre insan davranışlarının açıklanabilmesi için hayvan davranışlarının da incelenmesi gerekir. Bu nedenle davranışcı psikologlar hayvanlar üzerinde birçok deney yapmışlardır.

0 yorum

Psikolojide Yaklaşımlar 

28 Eylül 2008 08:37 · Sıradan Adam · Etiketler davranışsal , de , ders , james , notları , psikoloji , yaklaşımlar

Psikoloji , 19.yy'ın sonlarında bağımsız bir bilim dalı haline gelmiştir. Daha sonra felsefenin etkisinden kurtularak pozitif bir bilim olma çabası içine girmiştir. Bu amaçla ilk psikoloji labaratuvarı 1879 yılında Almanya'nın Leipzig Üniversitesi'nde Wilhelm Wundt ( Vilhelm Vunt, 1832 - 1920 ) tarafından kurulmuştur. Böylece psikolojinin konu ve psikolojinin konu ve yönteminin ne olması gerektiği ile ilgili tartışmalar ve çalışmalar hız kazanmıştır. Bu çalışmalar sonucu psikolojide , farklı yaklaşımlar ortaya çıkmıştır.

Psikolojideki her yaklaşım , davranışı farklı bir yönü ile ele alarak değişik değişik yöntemlerle açıklamaya çalışmaktadır. Tarihi gelişim içinde bu yaklaşımların sayısı çok fazladır. Bunların başlıcaları ; Yapısalcılık , İşlevselcilik , Gestalt , Davranışçılık Psikodinamik Yaklaşım , Hümanistik Yaklaşım , Biyolojik Yaklaşım ve Bilişsel Yaklaşımdır.

Yapısalcılık , zihnin yapısını temele alan , Wundt'un öncülüğünü yaptığı akımdır. Wundt'a göre psikoloji  , bilinci , onun yapısını ve onu meydana getiren elemanları incelemelidir. Bunu yaparken bireyin bir olay ya da konu hakkında kendini gözleyip araştırmacıya aktarması ilkesine dayanan içe bakış ( iç gözlem ) tekniğini kullanmalıdır.

İşlevselcilik , zihnin yapısını değil işlevlerini konu edinen akımdır. Bu akımı savunan W. James ( Ceymis , 1842 - 1910) ve J. Dewey ( Dövi , 1859 - 1952 )  gibi psikologlara göre bilinç , algılama , düşünme gibi süreçlerin insan yaşamındaki önemi gözlem ve iç gözlem yöntemi ile araştırılmalıdır. Bu yöntemle bireyin çevreye , yaşama daha iyi uyum sağlaması için gerekli bilgiler toplanabilir.

Gestalt Psikolojisi , başta algı olmak üzre düşünme , öğrenme gibi zihinsel süreçlerin bir bütün olarak ele alınması gerektiğini savunur. Bütünün parçadan ayrı ve daha karmaşık olduğunu kabul eder. Gestaltçıların bu görüşleri psikolojide özellikle algı öğrenme konusunda büyük yararlar sağlamıştır.

Günümüzde Geçerliliğini koruyan diğer yaklaşımlar şunlardır ;

• Davranışsal Yaklaşım
• Psikodinamik Yaklaşım
• Hümanistik Yaklaşım
• Biyolojik Yaklaşım
• Bilişsel Yaklaşım

0 yorum

Bilinç Nedir? 

27 Eylül 2008 04:17 · Sıradan Adam · Etiketler bayılma , bilinç , bilinç nedir , insan , psikolojide bilinç , ruh hastalıkları , sara krizi , uyku

Bilinç , günlük dilde sıkça kullanılan bir kavramdır. " Ahmet , bilinçli bir insandır. " gibi. Bu yönüyle bilinç daha çok olgunluğun ve tutarlılığı ifade eder. Psikolojide ise bilinç , bireyin kendi iç dünyasının ve çevresinin farkında olmasıdır. Kişinin kendi varlığından tamamıyla bilgi sahibi olmasına bilinç adı verilir. Bu yönü ile bilinç , bir uyanıklık halidir. Acıktığımızın  , dişimizin ağrıdığının , havanın sıcak mı soğuk mu olduğunun arkadaşlarımızın konuştuklarının farkında olmak bilinçli olduğumuzu gösterir.

Bilinçli olan kişi , iç dünyasında ve çevresinde gelişen her türlü olaydan haberdardır. Bu durumda , nasıl davranacağını bilir. Oluşan problemi gidermeye çalışır. Bireyin yaptığı faaliyet , onun bilinçli olduğunun en temel göstergisidir.

İnsanlar her zaman bu şekilde bilinçli değillerdir. Bilincin ortadan kalktığı ve azaldığı çeşitli durumlar söz konusudur. Bunlar ; uyku , koma , sara krizi , bayılmalar , bazı ruh hastalıkları , alkol ve uyuşturucu madde kullanımı gibi durumlardır. Böyle bir durumda , bireyin uyanıklığı azalmış ya da bitmiştir. Artık , kendisinden ve çevresinden haberdar değildir. 

0 yorum

Anormal Davranışların Nedenleri 

20 Eylül 2008 16:36 · Sıradan Adam · Etiketler anormal davranışlar , anormal davranışların sebepleri , anormal hareketler , ansiyete , depresyon , ruh hastalıkları , şizofreni

Biyolojik nedenler

Davranış bozukluklarının oluşumunda kalıtımın etkisi vardır. Genlerle taşınan bozukluk , kişiyi anormal davranışa yatkın hale getirmektedir. Fakat genlerle taşınan bozukluk her zaman ortaya çıkmaz. Yaşam boyunca kişinin başından geçen olaylar , yaşadığı stres , genlerle getirilmiş olan özelliklerin ortaya çıkmasına neden olur.

Davranış bozukluklarının sonradan etken olabilen organik nedenleri de vadır. Yaşlanınca beyindeki sinir hücrelerinin işleyişini yitirmesi bunamaya neden olur. Alkol ve diğer zararlı maddeler , uzun süre kullanınca sinir sistemi ve beyinde bozulmaya yol açar . Bu bozulma sonunda psikolojik hastalıklara neden olur. Frengi de bazı psikolojik hastalıkların nedenidir. Beyne zarar verebilecek çarpma , vurma ve yaralanmalar , beynin tümörleri , davranış bozukluklarının organik nedenleri arasında sayılabilir.

Psikolojik nedenler

Çocuklukta yaşanan uzun süreli stres , kişinin davranış bozuklukları göstermesine neden olur. Duyguları doğru biçimde ifade etme alışkanlığının kazanılmaması da önemli bir etkendir. örneğin , toplumumuzda erkeklerin ağlaması ayıp karşılanır ve erkek çocuklara üzüntülerini bastırması öğretilir. Oysa gerçekten üzülecek bir durum olduğu zaman ağlamak kadar doğal bir tepki yoktur. Çocuklukta sevgi , ilgi ve güven duygusundan yoksun kalmak , bozukluğun ortaya çıkmasında etkendir. İnsan diğer canlılar içinde en uzun bakıma muhtaç olanıdır. bebelik ve çocukluk yıllarında  ,   temel fizyolojik ihtiyaçları , büyükler tarafından karşılanır. Fakat sevgi ve sosyal destek ihtiyacı , ömür boyu devam eder.

Sosyal nedenler

Davranış bozukluklarının oluşumunda sarsıcı toplumsal olayların etkisi vardır. Savaşlar , terör olayları , toplu göçler, ekonomik bunalımlar insanların ruh sağlığını tehdit eder. 

Dünya sağlık örgütünün hastalıkları uluslararası sınıflandırmasına göre en yaygın hastalıklara benzer örnekler verilmiştir. Bunlar ; ansiyete , şizofreni , depresyon, alkol ve madde bağımlılığıdır. Örneğin , ansiyete %30 , obsesifkompülsif bozukluk %2 oranında görülür. Şizofreninin , toplumdaki yaygınlığı  %0.6 ile %0.71 arasında ; yaşam boyu hastalanma riski ise %0.09 ile %0.1 arasında değişmektedir. 

1 yorum

Algı Nedir 

20 Eylül 2008 11:30 · Sıradan Adam · Etiketler algı , algı nedir , algılamak , hızlı algılamak

İnsan nasıl bir çevre içinde olduğunun farkındadır. Çevresindeki nesneleri , nesnelerin niteliklerini duyuları yolu ile tanır. İnsan , duyuları yoluyla elde ettiği bu uyarıcılara bazı anlamlar verir. Duyumların yorumlanarak anlamlı hale getirilmesi sonucu algılama gerçekleşir. Algı , insanın çeşitli uyarımları daha önceki yaşantılarının da etkisiyle anlamlı hale getirerek tanıması demektir. Algının oluşumunda , duyu organlarımızın yapıısının ve işleyişinin rolü vardır. Fakat bundan fazla olarak duyuma bir anlam yüklediğimiz zaman algı meydana gelir. Böylece insan ne tür bi tepkide bulunacağına karar verir ve çevresi ile uyumunu devam ettirir.

Evde oturup kitap okuyan bir insan , dışarıdan birtakım sesler duyar. Fakat seslerin olduğu anlaşılamamaktadır. Bir gürültü duyumu oluşmuştur. Kitap okuyan kişi , kitabı bırakıp pencereye yönelir ve sesleri daha dikkatlice dinler. Sesler yavaş yavaş anlam kazanmaya başlamıştır. Bunlar bir satıcının malını satmak için kullandığı ve daha önceleri defalarca duyulan sözlerden birkaçıdır. İnsan artık ne türde bir tepkide bulunacağına karar verir. Ya kitabına geri döner ya da satıcı ile ilgilenir.

Çalan telefonun sesi bir uyarıcıdır. Bu uyarıcının duyu organlarını etkilemesiyle uyarım , duyu organlarının bu uyarıcıyı alması sonucu da duyum oluşur. Uyarıcının telefon sesi olduğunun fark edilmesi algıdır. 

0 yorum

Psikolojik Yaklaşımlar ( Ekoller ) 

16 Eylül 2008 17:37 · Sıradan Adam · Etiketler ders , ekoller , notları , psikoloji , psikolojik , yaklaşımlar

1. Strukturalizm ( Yapısalcılık )
2. Fonksiyonalizm ( İşlevselcilik )
3. Behaviorizm ( Davranışçılık )
4. Gestalt ( Bütüncülük )
5. Psikodinamik Yaklaşım

0 yorum

Psikodinamik Yaklaşım 

16 Eylül 2008 17:34 · Sıradan Adam · Etiketler ders , notları , psikodinamik , psikoloji , yaklaşım , yaklaşımlar

Yaklaşımın kurucuları ; S. Freud - A. Adler.

Freud ' a göre insanın benlik yapısı bir buzdağına benzer , bireyin günlük yaşamdan farklı olarak yani bilinçli yaptığı davranışlar , buzdağının suyun içerisinde kalan kısmı kadardır. Farkında olmadan bilinç altının etkisiyle yaptığı davranışlar ise buzdağının suyun altında kalan kısmı kadardır. Birey bilin altının farkında olmasa bile bilinç altına itilmiş arzular , istekler , duygu ve düşünceler bireyi etkilemeye devam ederler. İnceleme yöntemi olarak hipnoz ve telkin yöntemleri kullanmışlardır. 

0 yorum

Getstalt ( Bütüncüllük ) 

16 Eylül 2008 17:29 · Sıradan Adam · Etiketler bütüncüllük , ders , getstalt , notları , psikoloji

Bu yaklaşıma göre insanın tek bir özelliğini inceleyerek onu anlamak mümkün değildir. Bu nedenle insanı tüm yönleriyle bir bütün olarak incelemek gerekir. Bu yaklaşımın hareket noktası şu cümledir ;

Bütün kendini oluşturan parçalardan farklıdır ve büyüktür.

0 yorum

Behaviorizm ( Davranışçılık ) 

16 Eylül 2008 17:26 · Sıradan Adam · Etiketler behaviorizm , davranışçılık , ders , notları , psikoloji , skinner , watson

Yaklaşımın kurucuları : Watson , Pawlow Skinner Bu yaklaşıma göre bir proje bilim dalı olmak istiyorsa soyut olan zihni değil somut olan davranışları incelemelidir. Onlara göre psikolojinin ana konusu dışardan gözlemlenebilen davranışlar olmalıdır. Yaklaşımın savunucularından Pavlow ilk defa hayvanlarla deney yapmıştır. İnceleme yöntemi olarak deney - gözlem yöntemleri kullanılmıştır.

0 yorum